Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Τραγούδι φιλοσοφίας στο «Συμπόσιον»


Τραγούδι φιλοσοφίας στο «Συμπόσιον»
 «Δώσε να νικήσω το σώμα [...] να σπάσω τη θύρα του Αδη, να δαμάσω τον αγώνα, να λυτρωθώ [...] και ν' απομείνω πάλι γυμνός κι αθάνατος», γράφει ο μεγάλος συγγραφέας στο «μυστικιστικό ποίημα» του.

«Σήκω! Το Θεό ζητάς; Να τον! είναι η Πράξη, η γιομάτη σφάλματα, ψαχουλέματα, επιμονή κι αγώνα. Θεός είναι όχι η δύναμη που βρήκε την αιώνια ισορροπία, μα η δύναμη που σπάζει αιώνια την κάθε ισορροπία, ζητώντας όλο κι ανώτερη. Και βρίσκει το Θεό και δουλεύει μαζί του όποιος με την ίδια μέθοδο, στο στενό του κύκλο, αγωνίζεται και προχωρεί».
Το «Συμπόσιον», έργο φιλοσοφικής και θεοσοφικής αναζήτησης, γράφτηκε από τον Νίκο Καζαντζάκη παράλληλα με την «Ασκητική», το 1922-1923 στο Βερολίνο. Αλλά δεν έμελλε να έχει την ένδοξη τύχη της. Τα χειρόγραφα χάθηκαν, και ξαναβρήκε το εκδοτικό φως μόλις το 1971 από τις εκδόσεις Ελένης Ν. Καζαντζάκη αυτή τη φορά. Πυρήνας του, το αρχετυπικό ζεύγος, ο άνδρας και η γυναίκα. Ζητούμενο, όχι ο Έρωτας όπως στο άλλο «Συμπόσιο» εκείνο το Πλατωνικό, αλλά το Θείο.
«Στην Ασκητική του ο Νίκος Καζαντζάκης πρεσβεύει ότι ο άνθρωπος έχει ανάγκη τον Θεό και ο Θεός έχει ανάγκη τον άνθρωπο. Στο Συμπόσιό του έχει τέσσερα πρόσωπα: τον Ιωνα Δραγούμη ως Κοσμά, τον Άγγελο Σικελιανό ως Πέτρο, τον Μύρωνα Γουναλάκη ως Μύρο, τον εαυτό του ως Αρπαγο. Αλλ' υπάρχει και ένας πέμπτος συμποσιαστής, αόρατος. Είναι ο Θεός, τον οποίον οι ορατοί οραματίζονται και αναζητούν», υπογραμμίζει ο Πάτροκλος Σταύρου, επιμελητής και εκδότης του βιβλίου στο επίμετρο.
Κι ο ίδιος ο Καζαντζάκης στην αλληλογραφία του θα το χαρακτηρίσει «σχόλιο στη θρησκεία μας», «Πιστεύω» και «Δεκάλογο». Έμπλεο, όμως, από εικόνες και από τη χαρά της ζωής: «Λουστήκαμε στη θάλασσα, παίξαμε το λιθάρι, ξαπλωθήκαμε στην αμμουδιά, γελάσαμε, τραγουδήσαμε τους παλιούς σκοπούς, γιομίσαμε τα ποτήρια απ' το αιώνιο κρασί. Κ' έλαμψε το λιτό τραπέζι σου, σα Συμπόσιο».
Γεμάτο, όμως, και από την αέναη καζαντζακική πάλη να ξεφύγει απ' τη λάσπη και να αγγίξει το θείο, καθώς του προστάζει η θεία του ιδιότητα: «Δώσε να νικήσω το σώμα [...] να σπάσω τη θύρα του Αδη, να δαμάσω τον αγώνα, να λυτρωθώ [...] και ν' απομείνω πάλι γυμνός κι αθάνατος».
Σ' αυτό το ιδιαίτερο κείμενο που σώθηκε μυθιστορηματικά (λες κι έχει βούληση αυτό καθαυτό το χαμένο του κείμενο), εμπεριέχονται όλα τα βασικά της γραφής και της σκέψης του, οι συγγραφικές φιλοσοφικές εμμονές, το ποιητικό της γραφής του και το τελετουργικό να προσεγγίσει το μυστήριο της ύπαρξης. Μέσα από τις λέξεις: μετάληψη, μετουσίωση, μυστήριο, δέος, αλλά και αίμα, σάρκα, βούληση, στοχασμός κι ελπίδα, ο συγγραφέας είναι σαν να διανύει όλη τη διαδρομή από τον προμηθεικό άνθρωπο, τον πλανημένο και τον εσταυρωμένο, σε εκείνο τον αναστάσιμο. Χωρίς παρ' όλα αυτά να κλείνει τα μάτια στην πάντοτε (και τότε και τώρα) ζοφερή πραγματικότητα: «Βλέπω τις ντροπές, βλέπω τις πολιτείες, βλέπω τη ζωή να στήνει το παρδαλό τσαντίρι της στα τρίστρατα».
Εξάλλου, όπως υποστηρίζει ο Τόμας Μαν «Σχεδόν κάθε μεγάλο που υπάρχει, το χρωστά σ' ένα ?παρά τούτο?» («σε μια πρόκληση ενάντια στα βάσανα και τις έγνοιες, τη φτώχεια, την εγκατάλειψη, τη σωματική αδυναμία, τα ελαττώματα, τα πάθη, τις χιλιάδες τα εμπόδια»).
Οπως και να 'χει «Το Συμπόσιον, υπόδειγμα λογοτεχνικής γλώσσας, είναι ένα τραγούδι, μια κραυγή απελπισίας για τα αναπάντητα μεταφυσικά προβλήματα που απασχολούν τον Άνθρωπο. Ο Καζαντζάκης παραμένει επίκαιρος όσο ποτέ. Αισθάνεται βαριά την ευθύνη του γήινου ανθρώπου απέναντι στη Μάνα Γη και νιώθει την ανάγκη να μας εκμυστηρευτεί τα συναισθήματά του: ? Βαθειά συμπόνια με κυρίεψε για τη Γης, που μας θρέφει?. Το ερώτημα που τίθεται βασανιστικά και εφιαλτικά, τρεις γενιές από τότε που μίλησε έτσι ο μεγάλος Κρητικός διανοητής, λογοτέχνης και φιλόσοφος, είναι: Μέχρι πότε;» όπως επισημαίνει ο Καθηγητής Γλωσσολογίας Χριστόφορος Χαραλαμπάκης.
Ένα υπαρξιακό, φιλοσοφικό, θεοσοφικό αριστούργημα εφάμιλλο της «Ασκητικής» και της «Αναφοράς στο Γκρέκο». Ένα υφαντό από λέξεις-συναισθήματα, λέξεις-ιδέες, λέξεις-μαγγανείες για την ανθρώπινη κωμωδία ή τραγωδία και τις αναστάσιμες δυνατότητες του πεπτωκότος ανθρώπου. Το μυστικιστικό ποίημα σχεδόν μιας ανάσας. Με φόρμα όπως μόνον εκείνος γνωρίζει, αέρινα σταθερή, και πλοκή αρχετυπική: «Στερέωνε κάτου απ' τη φτέρη την καρδιά του λαγού, μάκραινε από το πεύκο την αρρώστια, θεμέλιωνε στον άντρα αμάλαγο το σπόρο και φλέβιζε στα στήθη της γυναικός το γάλα. Ένα τραγούδι από τη χωματένια καρδιά της ζωής νικάει την πιο θανάσιμη αμαρτία Κύριε! Κύριε! Επάκουσε το τραγούδι που κελαδάει, πιασμένη στα ξόβεργα του θανάτου, η Γης».
ΕΛΕΝΗ ΓΚΙΚΑ



Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Τα 10 μεγαλύτερα ποτάμια της Ελλάδας

Αλιάκμονας
Βρίσκεται στη Δ. Μακεδονία και είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της Ελλάδας με μήκος 297 χλμ. και βρίσκεται ολόκληρος σε ελληνικό έδαφος. Οι άλλοι μεγάλοι ποταμοί (Έβρος, Νέστος και Αξιός) πηγάζουν σε ξένα εδάφη. Το όνομά του είναι σύνθετο και προέρχεται από το άλς (άλας, θάλασσα) και από το άκμων (αμόνι). Μια αρχαία παράδοση λέει ότι όσα πρόβατα έπιναν νερό από τον Αλιάκμονα άλλαζαν χρώμα και γίνονταν λευκά. Η παράδοση αυτή επιβεβαιώνεται από μια καταγραφή του Λατίνου συγγραφέα Πλινίου (23-79 μ.Χ.), που μεταφρασμένη από τα λατινικά, λέει: «Επίσης στη Μακεδονία, όσοι θέλουν να έχουν πρόβατα άσπρα πηγαίνουν στον Αλιάκμονα, όσοι δε μαύρα στον Αξιόν». Ο Αλιάκμονας, πριν γίνει το φράγμα της εκτροπής του (δεκαετία του 1950), δεν είχε σταθερή κοίτη. Συχνά πλημμύριζε και σχημάτιζε εκτεταμένα έλη. Ο ποταμός πηγάζει από τα βουνά Βέρνο, Γράμμο και Βόιο, στα σύνορα της χώρας με την Αλβανία, και εκβάλλει στο Θερμαϊκό κόλπο μεταξύ της Θεσσαλονίκης και της Κατερίνης. Σχεδόν σε όλο…

Κάστρο Πελασγίας (αρχ. Λάρισα Κρεμαστή) (Πελασγία)

Περιγραφή:
Σώζεται οχυρωματικός περίβολος πάχους 2,50 - 2,90 μ., που ταυτίζεται με την ακρόπολη της αρχαίας πόλης των Φθιωτών Αχαιών, Λάρισας Κρεμαστής. Είναι οικοδομημένος κατά το τραπεζιόσχημο και ισοδομικό σύστημα τοιχοποιΐας, χρονολογείται στον 5ο και τον 4ο αιώνα π.Χ., και φέρει ανά διαστήματα πύργους, τρεις πύλες και μία πυλίδα (πλάτους 1,36 μ.).
Υπηρεσιακή Μονάδα: ΙΔ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων

Τ.Κ. 35013, Πελασγία (Νομός Φθιώτιδος)

Τηλέφωνο: +30 22310 29992
Φαξ: +30 22310 46106
Email: protocol@idepka.culture.gr


Πηγή



-->

Η Μονή Ελεούσης Ξυνιάδος Δομοκού, εόρτασε την εύρεση της Ιεράς Εικόνος

Την εύρεση της θαυματουργού Εικόνος της Παναγίας Ελεούσης στην ομώνυμη Ιερά Μονή της Ξυνιάδος εόρτασε η Ιερά Μητρόπολη μας κατά το διήμερο 20 και 21 Ιουνίου με κάθε λαμπρότητα και τη συμμετοχή χιλιάδων προσκυνητών από την Θεσσαλία και άλλα διαμερίσματα της Ελλάδος, οι οποίοι ιδιαιτέρως ευλαβούνται την Παναγία Ελεούσα. Ο φετινός εορτασμός πραγματοποιήθηκε με την παρουσία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Θηβαΐδος κ. Πορφυρίου και του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ. Νικολάου. Την παραμονή της εορτής τελέσθηκε Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός στον οποίο εχοροστάτησε ο Σεβασμιώτατος Θηβαΐδος με τη συμμετοχή πολλών Ιερέων από την Φθιώτιδα και από άλλες Μητροπόλεις που εν τω μεταξύ είχαν έρθει με πολλά λεωφορεία.   Κατά την διάρκεια της αρτοκλασίας που έγινε στη φιάλη της Ιεράς Μονής ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Νικόλαος προσεφώνησε τον Σεβασμιώτατο κ. Πορφύριο, τον ευχαρίστησε για την παρουσία του και αφού αναφέρθηκε δι’ ολίγον στην ιστορία της ιεράς Εικόνος τον παρεκάλεσε να κηρύξει τον …