Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η περίοδος της Τουρκοκρατίας στην περιοχή Δομοκού (1423-1881)

Τουρκοκρατία & Νεότεροι Χρόνοι (1423 - 1881)

Η παρουσία των Τούρκων στη Θεσσαλία και στην περιοχή μας σημειώνεται από το τέλος του 14ου αιώνα, όταν ο σουλτάνος Βαγιαζήτ πέρασε στην Ευρώπη το 1393 και από τη Μακεδονία κατέβηκε στη Θεσσαλία.
Η κατάληψη του Δομοκού και των Φαρσάλων από τον Βαγιαζήτ Α΄ (τέλη 1393) έγινε την ώρα που έλειπε ο τοπικός ηγεμόνας πιγκέρνης (τίτλος βυζαντινού αξιωματούχου ή μέλος οικογένειας των Επικερναίων) και οι κάτοικοι συνθηκολόγησαν.
Οριστικά την κατέλαβε ο Μουράτ Β' το 1423 και εγκατέστησε 5.000 - 6.000 «φίλεργους εμπειροπόλεμους χωρικούς» από το Ικόνιο της Μικράς Ασίας για να καλλιεργούν τη γη. Οι Θεσσαλοί δοκιμάστηκαν από την καταπίεση των Τούρκων. Πολλοί αναγκάστηκαν να καταφύγουν στις δυσπρόσιτες άγονες ορεινές περιοχές του Πηλίου και των Αγράφων, εγκαταλείποντας την εύφορη πεδιάδα, όπου η ζωή των αγροτών ήταν αβάσταχτη, καθώς η σχέση με τους γαιοκτήμονες ήταν δουλοπαροικιακή, όπως στην αρχαιότητα των πενεστών. Οι ίδιοι και τα παιδιά τους εργάζονταν υποχρεωτικά στο ίδιο τιμάριο και πλήρωναν φόρους νόμιμους και αυθαίρετους. Οι πλημμύρες, οι φτωχές σε παραγωγή χρονιές και η ελονοσία συμπλήρωναν την εξαθλίωση.
Οι Τούρκοι για να εξασφαλίσουν την τάξη ίδρυσαν στα θεσσαλικά Άγραφα το πρώτο αρματολίκι, θεσμός που στα μέσα του 15ου αιώνα καθιερώθηκε σε όλη την περιοχή των Βαλκανίων. Με τη Συνθήκη του Ταμασίου εξάλλου, που υπογράφηκε στην ομώνυμη θέση της περιοχής της Καρδίτσας και συμμετείχαν αντιπρόσωποι από την περιοχή του Δομοκού , το 1525 χορηγήθηκαν προνόμια στους κατοίκους των Αγράφων, όπου απαγορευόταν η εγκατάσταση Τούρκων - εκτός από το Φανάρι - επιτρεπόταν η ελεύθερη επικοινωνία με την πεδιάδα.
Κατά την Επανάσταση του 1821 στη Θεσσαλία, παρ' ότι ήταν συγκεντρωμένες ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στη Λάρισα και τα Τρίκαλα, τα χωριό του Πηλίου και το Τρίκερι επαναστάτησαν στις αρχές Μαΐου 1821 αλλά η επανάσταση πνίγηκε στο αίμα από το Δράμαλη το 1822. Στην περιοχή του Δομοκού ο επίσημος Οπλαρχηγός Δυοβουνιώτης κήρυξε την επανάσταση στις 13 Απριλίου 1821. Άκαρπη απέβη και η προσπάθεια αναζωπύρωσης το 1823. Σημαντική όμως υπήρξε η συμμετοχή των Αγωνιστών από την ευρύτερη περιοχή στους αγώνες στη Στερεά και την Πελοπόννησο (από Καΐτσα, Δρανίστα, Δερβέν Φούρκα κλπ.). Παρόντες ήταν και στις εθνικές συνελεύσεις.
Η Θεσσαλία και η περιοχή του Δομοκού, έμεινε έξω από τα σύνορα του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. Λίγα χρόνια αργότερα. το 1841, στη διάρκεια του Τουρκοαιγυπτιακού πολέμου, Κρήτη και Θεσσαλία επαναστάτησαν χωρίς αποτέλεσμα. Νέο επαναστατικό κίνημα εκδηλώθηκε το 1854 στη διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου, όταν ο ελληνισμός πίστεψε πως είχε έρθει η κατάλληλη στιγμή. Μακεδονία. Ήπειρος και Θεσσαλία ξεσηκώθηκαν. Τον αγώνα άρχισαν 300 Μακεδόνες με επικεφαλής το Θεόδωρο Ζιάκα. Τους επαναστάτες ενίσχυσε το Σώμα τον Ολυμπίων και στις 20 Φεβρουαρίου 1854 κατέλαβαν το χωριό Καΐτσα. Οι συγκρούσεις με τις τουρκικές φρουρές συνεχίστηκαν στο Φανάρι, στο Δομοκό ο οποίος πολιορκήθηκε και με την συνδρομή του υπασπιστή του Όθωνα Χριστόδουλου Χατζηπέτρου, στο Βόλο, στα Φάρσαλα και στις 9 Μαΐου η νίκη των Ελλήνων στην Καλαμπάκα, εναντίον ισχυρής τουρκικής δύναμης τρόμαξε τους φίλους Άγγλους και Γάλλους, οι οποίοι ζήτησαν από την ελληνική κυβέρνηση να αποδοκιμάσει τον απελευθερωτικό αγώνα. Δεύτερο επαναστατικό κίνημα πραγματοποιήθηκε κατά τα έτη 1866-69 με την ευκαιρία της Κρητικής Επανάστασης όταν οι υπόδουλοι Θεσσαλοί και Δομοκίτες, Ηπειρώτες και Μακεδόνες άρπαξαν τα όπλα για την πολυπόθητη ελευθερία. Και αυτός όμως ο απελευθερωτικός αγώνας δεν δικαιώθηκε και η δουλεία συνεχίστηκε.
Νέα εξέγερση εκδηλώθηκε λίγα χρόνια αργότερα, το 1877, στη διάρκεια νέου Ρωσοτουρκικού πολέμου όταν οι Θεσσαλοί κατέλαβαν τη μονή Σουθριάς κοντά στο Βόλο, που ανακατέλαβαν οι Τούρκοι. Στα μέσα Ιανουαρίου 1878 το Πήλιο επαναστάτησε, σχημάτισε προσωρινή διοίκηση και κήρυξε την ένωση με το ελεύθερο κράτος. Το επαναστατικό στρατηγείο εγκαταστάθηκε στη Ζαγορά.
Στο ιστορικό Παλαμά Δομοκού, πραγματοποιήθηκε στις 7 Μαρτίου 1878, μεγάλη Σύναξη επαναστατών πολεμιστών στην Εκκλησία του Αγίου Αθανασίου. Ύψωσαν την Ελληνική σημαία έδωσαν τον όρκο «ελευθερία ή θάνατος», κήρυξαν την επανάσταση εναντίων των Τούρκων κατακτητών, όρισαν επταμελή επιτροπή και συνέταξαν προκήρυξη προς τις Ευρωπαϊκές Κυβερνήσεις, εκλέγοντας παράλληλα Προσωρινή Διοίκηση της Επαρχίας Δομοκού.
Επαναστατικός πυρήνας δημιουργήθηκε και στα θεσσαλικά Άγραφα. Αλλά και πάλι οι φιλικές προς την Τουρκία δυνάμεις υποχρέωσαν την Ελλάδα να ανακαλέσει τις δυνάμεις του στρατού που είχαν μπει στη Θεσσαλία.
Η τύχη της περιοχής της Ξυνιάδος και του Δομοκού αλλά και της Θεσσαλίας κρίθηκε στο Συνέδριο του Βερολίνου τον lούνιο του 1878, που είχε συνέλθει για την αναθεώρηση της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου, με την οποία τερματιζόταν ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος. Οι αντιπρόσωποι των δυνάμεων δέχθηκαν την ένωση της Θεσσαλίας και μέρους της Ηπείρου, με την Ελλάδα, όμως η απόφαση δεν συμπεριλήφθηκε στη Συνθήκη του Βερολίνου εξαιτίας της επιμονής της Τουρκίας, αλλά σε πρωτόκολλο. Ύστερα από επίπονες διαπραγματεύσεις συναντήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη οι πρεσβευτές των Μεγάλων Δυνάμεων και στις 26 Μαρτίου/7 Απριλίου 1881 γνωστοποιήθηκε στην ελληνική κυβέρνηση η απόφαση προσάρτησης της Θεσσαλίας που άφηνε όμως έξω την περιοχή της Ελασσόνας. Οι σχετικές συμβάσεις υπογράφηκαν μεταξύ Μεγάλων Δυνάμεων και Τουρκίας στις 12/24 Μαΐου και Ελλάδος - Τουρκίας στις 20 Ιουνίου/2 Ιουλίου 1881. Στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 η Θεσσαλία δοκιμάστηκε και πάλι όταν ο στρατός αναγκάστηκε να υποχωρήσει ως την περιοχή της Λαμίας, όπου υπογράφηκε ανακωχή, με νέα όρια σε βάρος της Ελλάδας.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Τα 10 μεγαλύτερα ποτάμια της Ελλάδας

Αλιάκμονας
Βρίσκεται στη Δ. Μακεδονία και είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της Ελλάδας με μήκος 297 χλμ. και βρίσκεται ολόκληρος σε ελληνικό έδαφος. Οι άλλοι μεγάλοι ποταμοί (Έβρος, Νέστος και Αξιός) πηγάζουν σε ξένα εδάφη. Το όνομά του είναι σύνθετο και προέρχεται από το άλς (άλας, θάλασσα) και από το άκμων (αμόνι). Μια αρχαία παράδοση λέει ότι όσα πρόβατα έπιναν νερό από τον Αλιάκμονα άλλαζαν χρώμα και γίνονταν λευκά. Η παράδοση αυτή επιβεβαιώνεται από μια καταγραφή του Λατίνου συγγραφέα Πλινίου (23-79 μ.Χ.), που μεταφρασμένη από τα λατινικά, λέει: «Επίσης στη Μακεδονία, όσοι θέλουν να έχουν πρόβατα άσπρα πηγαίνουν στον Αλιάκμονα, όσοι δε μαύρα στον Αξιόν». Ο Αλιάκμονας, πριν γίνει το φράγμα της εκτροπής του (δεκαετία του 1950), δεν είχε σταθερή κοίτη. Συχνά πλημμύριζε και σχημάτιζε εκτεταμένα έλη. Ο ποταμός πηγάζει από τα βουνά Βέρνο, Γράμμο και Βόιο, στα σύνορα της χώρας με την Αλβανία, και εκβάλλει στο Θερμαϊκό κόλπο μεταξύ της Θεσσαλονίκης και της Κατερίνης. Σχεδόν σε όλο…

Κάστρο Πελασγίας (αρχ. Λάρισα Κρεμαστή) (Πελασγία)

Περιγραφή:
Σώζεται οχυρωματικός περίβολος πάχους 2,50 - 2,90 μ., που ταυτίζεται με την ακρόπολη της αρχαίας πόλης των Φθιωτών Αχαιών, Λάρισας Κρεμαστής. Είναι οικοδομημένος κατά το τραπεζιόσχημο και ισοδομικό σύστημα τοιχοποιΐας, χρονολογείται στον 5ο και τον 4ο αιώνα π.Χ., και φέρει ανά διαστήματα πύργους, τρεις πύλες και μία πυλίδα (πλάτους 1,36 μ.).
Υπηρεσιακή Μονάδα: ΙΔ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων

Τ.Κ. 35013, Πελασγία (Νομός Φθιώτιδος)

Τηλέφωνο: +30 22310 29992
Φαξ: +30 22310 46106
Email: protocol@idepka.culture.gr


Πηγή



-->

Η Μονή Ελεούσης Ξυνιάδος Δομοκού, εόρτασε την εύρεση της Ιεράς Εικόνος

Την εύρεση της θαυματουργού Εικόνος της Παναγίας Ελεούσης στην ομώνυμη Ιερά Μονή της Ξυνιάδος εόρτασε η Ιερά Μητρόπολη μας κατά το διήμερο 20 και 21 Ιουνίου με κάθε λαμπρότητα και τη συμμετοχή χιλιάδων προσκυνητών από την Θεσσαλία και άλλα διαμερίσματα της Ελλάδος, οι οποίοι ιδιαιτέρως ευλαβούνται την Παναγία Ελεούσα. Ο φετινός εορτασμός πραγματοποιήθηκε με την παρουσία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Θηβαΐδος κ. Πορφυρίου και του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ. Νικολάου. Την παραμονή της εορτής τελέσθηκε Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός στον οποίο εχοροστάτησε ο Σεβασμιώτατος Θηβαΐδος με τη συμμετοχή πολλών Ιερέων από την Φθιώτιδα και από άλλες Μητροπόλεις που εν τω μεταξύ είχαν έρθει με πολλά λεωφορεία.   Κατά την διάρκεια της αρτοκλασίας που έγινε στη φιάλη της Ιεράς Μονής ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Νικόλαος προσεφώνησε τον Σεβασμιώτατο κ. Πορφύριο, τον ευχαρίστησε για την παρουσία του και αφού αναφέρθηκε δι’ ολίγον στην ιστορία της ιεράς Εικόνος τον παρεκάλεσε να κηρύξει τον …