Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η «γουρουνοχαρά» στα χωριά της περιοχής του Δομοκού

Ένα από τα σημαντικότερα χριστουγεννιάτικα έθιμα της Βόρειας Φθιώτιδας ήταν το σφάξιμο του γουρουνιού. Το σφάξιμο του γουρουνιού στα χωριά της περιοχής του Δομοκού γινόταν παλαιότερα ανήμερα τα Χριστούγεννα αλλά, προς το τέλος της παραδοσιακής αυτής συνήθειας κατά τη δεκαετία του 1970, επεκράτησε να γίνεται την παραμονή.
Η προετοιμασία γινόταν με εξαιρετική φροντίδα, ενώ ακολουθούσε γλέντι συνήθως στο τελευταίο σπίτι που τύχαινε να τελειώνει η διαδικασία και άλλαζε κάθε χρόνο ώστε να μη μένει κανείς παραπονούμενος καθώς θεωρούσαν τιμή και τύχη για το σπίτι να γίνεται εκεί η «γρουνοχαρά».Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε να λέγετε "γουρουνοχαρά ή γρουνοχαρά" γιατί η όλη εργασία είχε ως επακόλουθο το γλέντι, τη χαρά και τη διασκέδαση σε μια εποχή που έλειπαν ακόμη κι όσα σήμερα θεωρούμε δεδομένα, όπως η τηλεόραση!
Έτσι όταν προσκαλούσαν κάποιον στο σπίτι τους την ημέρα αυτή δεν έλεγαν «έλα να σφάξουμε το γουρούνι» αλλά «έλα, έχουμε γουρουνοχαρά».
Για τη σφαγή ενός μεγάλου γουρουνιού απαιτούνταν 4-5 άνδρες, εκτός από τους παραδοσιακούς αυτοδίδακτους «χασάπηδες» του κάθε χωριού.
Το σφάξιμο των γουρουνιών άλλαζε κατά περιοχές. Σε άλλες περιοχές τα έσφαζαν 5-6 ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα και σε άλλες άρχιζαν από την ημέρα των Χριστουγέννων και μετά, ανάλογα με την παρέα.
Μετά το γδάρσιμο, άρχιζε το κόψιμο του λίπους (παστού), για να γίνει έπειτα το κόψιμο του κρέατος σε τεμάχια.

Το λίπος αυτό, αφού το έλιωναν σε καζάνια την ίδια ημέρα, το έβαζαν σε δοχεία λαδιού και αφού πάγωνε, διατηρούνταν όλο το χρόνο καθώς δεν υπήρχε λάδι στην περιοχή ούτε βέβαια και η οικονομική δυνατότητα αγοράς του. Οι κάτοικοι χρησιμοποιούσαν τη «λίπα», όπως ονόμαζαν το παστό λίπος, όλο το χρόνο και σε όλα σχεδόν τα φαγητά. Υπήρχαν μάλιστα περιπτώσεις που πολλοί δεν το αντικαθιστούσαν με τίποτα. Ιδιαίτερα νόστιμες ήταν οι πίτες στις οποίες χρησιμοποιούσαν τη «λίπα», όπως στη «Βιταλιά» ή τη «Μαμαλίγκα».
Ότι απέμενε από το καμένο λίπος το τοποθετούσαν σε δοχείο και αποτελούσε, παστό όπως ήταν, ένα εξαίρετο μεζέ για τσίπουρο, τις λεγόμενες «τσιγαρίδες» ή «τσιγαρίθρες». Την ίδια μέρα έφτιαχναν και παστό κρέας βράζοντας διάφορα κομμάτια από τα πόδια και το κεφάλι του ζώου, τον ονομαζόμενο «πασπαλά», ο οποίος οφείλω και εγώ να ομολογήσω, ήταν εξαιρετικό μεζεδάκι παρότι, για τα σημερινά δεδομένα, άκρως ανθυγιεινό και παχυντικό!
Στη συνέχεια οι νοικοκυρές έφτιαχναν τα λουκάνικα και τα μπουμπάρια, άλλο εκλεκτό έδεσμα της περιοχής και όχι μόνο, και ετοίμαζαν τις παραδοσιακές «τηγανιές»!
Η γουρουνοχαρά κράτησε σ’ όλη της τη μεγαλοπρέπεια ως τις αρχές της δεκαετίας του 1960, συνεχίστηκε βέβαια και αργότερα μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1970, αλλά έκτοτε ελάχιστοι αναβιώνουν το παλιό αυτό έθιμο.

Καρέλης Δημήτρης




Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Τα 10 μεγαλύτερα ποτάμια της Ελλάδας

Αλιάκμονας
Βρίσκεται στη Δ. Μακεδονία και είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της Ελλάδας με μήκος 297 χλμ. και βρίσκεται ολόκληρος σε ελληνικό έδαφος. Οι άλλοι μεγάλοι ποταμοί (Έβρος, Νέστος και Αξιός) πηγάζουν σε ξένα εδάφη. Το όνομά του είναι σύνθετο και προέρχεται από το άλς (άλας, θάλασσα) και από το άκμων (αμόνι). Μια αρχαία παράδοση λέει ότι όσα πρόβατα έπιναν νερό από τον Αλιάκμονα άλλαζαν χρώμα και γίνονταν λευκά. Η παράδοση αυτή επιβεβαιώνεται από μια καταγραφή του Λατίνου συγγραφέα Πλινίου (23-79 μ.Χ.), που μεταφρασμένη από τα λατινικά, λέει: «Επίσης στη Μακεδονία, όσοι θέλουν να έχουν πρόβατα άσπρα πηγαίνουν στον Αλιάκμονα, όσοι δε μαύρα στον Αξιόν». Ο Αλιάκμονας, πριν γίνει το φράγμα της εκτροπής του (δεκαετία του 1950), δεν είχε σταθερή κοίτη. Συχνά πλημμύριζε και σχημάτιζε εκτεταμένα έλη. Ο ποταμός πηγάζει από τα βουνά Βέρνο, Γράμμο και Βόιο, στα σύνορα της χώρας με την Αλβανία, και εκβάλλει στο Θερμαϊκό κόλπο μεταξύ της Θεσσαλονίκης και της Κατερίνης. Σχεδόν σε όλο…

Κάστρο Πελασγίας (αρχ. Λάρισα Κρεμαστή) (Πελασγία)

Περιγραφή:
Σώζεται οχυρωματικός περίβολος πάχους 2,50 - 2,90 μ., που ταυτίζεται με την ακρόπολη της αρχαίας πόλης των Φθιωτών Αχαιών, Λάρισας Κρεμαστής. Είναι οικοδομημένος κατά το τραπεζιόσχημο και ισοδομικό σύστημα τοιχοποιΐας, χρονολογείται στον 5ο και τον 4ο αιώνα π.Χ., και φέρει ανά διαστήματα πύργους, τρεις πύλες και μία πυλίδα (πλάτους 1,36 μ.).
Υπηρεσιακή Μονάδα: ΙΔ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων

Τ.Κ. 35013, Πελασγία (Νομός Φθιώτιδος)

Τηλέφωνο: +30 22310 29992
Φαξ: +30 22310 46106
Email: protocol@idepka.culture.gr


Πηγή



-->

Η Μονή Ελεούσης Ξυνιάδος Δομοκού, εόρτασε την εύρεση της Ιεράς Εικόνος

Την εύρεση της θαυματουργού Εικόνος της Παναγίας Ελεούσης στην ομώνυμη Ιερά Μονή της Ξυνιάδος εόρτασε η Ιερά Μητρόπολη μας κατά το διήμερο 20 και 21 Ιουνίου με κάθε λαμπρότητα και τη συμμετοχή χιλιάδων προσκυνητών από την Θεσσαλία και άλλα διαμερίσματα της Ελλάδος, οι οποίοι ιδιαιτέρως ευλαβούνται την Παναγία Ελεούσα. Ο φετινός εορτασμός πραγματοποιήθηκε με την παρουσία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Θηβαΐδος κ. Πορφυρίου και του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ. Νικολάου. Την παραμονή της εορτής τελέσθηκε Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός στον οποίο εχοροστάτησε ο Σεβασμιώτατος Θηβαΐδος με τη συμμετοχή πολλών Ιερέων από την Φθιώτιδα και από άλλες Μητροπόλεις που εν τω μεταξύ είχαν έρθει με πολλά λεωφορεία.   Κατά την διάρκεια της αρτοκλασίας που έγινε στη φιάλη της Ιεράς Μονής ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Νικόλαος προσεφώνησε τον Σεβασμιώτατο κ. Πορφύριο, τον ευχαρίστησε για την παρουσία του και αφού αναφέρθηκε δι’ ολίγον στην ιστορία της ιεράς Εικόνος τον παρεκάλεσε να κηρύξει τον …